MAKALELER

Soybağının Hükümleri

  • Makaleler
  • >
  • Aile ve Şahıs Hukuku
  • >
  • Soybağının Hükümleri

     Soybağı, ana ile baba ve çocuk arasında, kurulması bakımından doğal ve yapay olmak üzere vuku bulan bir hukuki terimdir. Soybağı kavramı, ana ve babaya birtakım haklar tanıyıp yükümlülükler yüklemektedir.

 

     Kişilerin ferdi olarak birbirinden ayrılması ve toplumsal alanda bir devrim niteliğinde ortaya çıkan soyadı, çocuğun ana ve babasının evli olması halinde ailenin, ana ve babanın evli olmaması durumunda ise ananın soyadını taşımasıyla çocuk üzerinde ana ve babanın hakları olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak, ananın önceki evliliğinden dolayı çifte soyadı taşıması durumunda ise çocuk onun bekarlık soyadını taşır. Temelinde karşılıklı sevgi ve saygı ile huzur gibi duyguları barındıran, kurulmasının ana amaçlarından biri de bu duyguların kendi bünyesinde yaşanmasına olanak tanıyan aile, ana, baba ve çocuk açısından kişilere bireysel olarak yükümlülükler yüklemektedir. Buna göre ana, baba ve çocuk, ailenin huzur ve bütünlüğünün gerektirdiği biçimde birbirlerine yardım etmek, saygı ve anlayış göstermek ve aile onurunu gözetmekle yükümlü olmaktadır. Türk Medeni Kanununca 323.maddede düzenlenen ana ve babanın çocukla kişisel ilişkisine göre ana ve babadan her biri, kural olarak velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocuk ile uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir. Aynı bölümde geçen 324.maddeye göre ise de, ana ve babadan her biri, diğerinin çocuk ile kişisel ilişkisini zedelemekten, çocuğun eğitilmesi ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür. Kişisel ilişki sebebiyle çocuğun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklarını  birinci fıkrada öngörülen yükümlülüklerine aykırı olarak kullanırlar veya çocuk ile ciddi olarak ilgilenmezler ya da diğer önemli sebepler varsa, kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya  kendilerinden  alınabilir. Geniş takdir yetkisiyle çocuğun bekasına karar veren hakim, her zaman çocuğun menfaatini diğer menfaatlerin üzerinde tutmalı ve maddede bahsi geçen konuları ayrı ayrı değerlendirmeye tabi tutmalıdır. Şayet çocuğun üçüncü kişiler ile olağanüstü hal şeklinde bir yakınlığı varsa üçüncü kişiler ile çocuk arasında da ilişki kurulabilmektedir. Olağanüstü haller mevcutsa, çocuğun menfaatine uygun düştüğü ölçüde çocuk ile kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı diğer kişilere, özellikle hısımlarına da tanınabilir. Ana ve baba için öngörülen sınırlamalar üçüncü kişiler için kıyas yoluyla uygulanır. Örneğin, çocuğun büyümesi ve yetiştirilmesinde babaannesi fazlasıyla özveride bulunmuş ve bu konuda rol üstlenmişse söz konusu hüküm yine çocuğun menfaati gözetilerek burada uygulanabilmektedir. Ana ve babanın sorumlulukları kapsamına giren diğer bir konu da çocukların bakım ve eğitim giderlerini karşılama mevzusudur. Türk Medeni Kanununun 327.maddesinde de açıkça belirtilen çocukların bakım ve eğitim masrafları ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır; ana ve babanın yoksul olması durumunda veya çocuğun özel durumu olağanüstü harcamaların yapılmasını gerektirdiği takdirde ya da olağan dışı herhangi bir sebebin varlığı halinde de, hakimin izniyle çocuğun mallarından onun bakım ve eğitimine yetecek belli bir miktar sarfedilebilmektedir. Ana ve babanın bakım borcu, çocuğun ergin olmasına kadar devam eder. Çocuk ergin olduğu halde eğitimi devam ediyorsa, ana ve baba durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdürler.

 

     Günümüzün bireylerinin birbirine yabancılaştığı dünyasında ailenin önemi bir kez daha ortaya çıkmaktadır. Ebeveynler çocuklarına sevgi ve saygı duymalarının yanında onlara bu duyguları aşılamalı, onları toplumsal ve ahlaki olarak yetiştirmeleriyle birlikte tabiri caizse yaşamayı öğretmelidirler. Türk Medeni Kanununda da bu meselenin soybağının hükümleri başlıklı 321.madde ve devamında ele alınması kanun koyucunun Türk toplumunun geleneksel yapısıyla bütünleşmiş olan aile ve ilişkilerine ne denli önem verdiğini göstermektedir.

 


Başlık : Soybağının Hükümleri
İnceleyen : Av. Tuğsan YILMAZ
Tarih : 07.02.2014
Derece : 5.0
Yorum Yap
Ad Soyad: * E-mail Adres: *
Yorum: *